Leczenie żywieniowe

"Akademia naŻywieniu" - Fakty i mity - najczęściej zadawane pytania

Zarówno przed rozpoczęciem żywienia dojelitowego, jak i w trakcie jego stosowania, pojawia się wiele pytań i wątpliwości. Czy będąc na tej metodzie żywienia można też spożywać posiłki doustnie? Jakie odczucia towarzyszą nam podczas żywienia? Czy mając gastrostomię można chodzić na basen. Na te i inne pytania, z własnej perspektywy, odpowiada Jakub Rafalski, od ośmiu lat żywiony przez gastrostomię. 

Odpowiedzi na pytania nie mają charakteru medycznego. Są udzielane przez pacjenta na bazie jego osobistych doświadczeń związanych z żywieniem dojelitowym, ale zostały skonsultowane z lekarzem pod kątem merytorycznym.

 

  1. Czy odkąd jesteś żywiony przez gastrostomię odczuwasz głód?

 

Tak, w identyczny sposób jak przed założeniem gastrostomii. Dokładniej, jeśli nie otrzymałbym danej porcji preparatu do żywienia dojelitowego, to tak, jakbym nie zjadł śniadania czy obiadu – odczuwam głód, bo nie zjadłem.  

 

  1. Czy mając gastrostomię, możesz jeść doustnie?

 

Ja akurat nie mam przeciwwskazań medycznych do jedzenia doustnego, więc jak najbardziej tak. Preparaty podawane przez gastrostomię są podstawą diety, aby organizm miał to czego potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania. Doustnie jem przede wszystkim dla przyjemności - to co chcę i w jakiej ilości chcę. Często zaleca się nawet, aby pacjent jadł doustnie tyle ile może, aby nie osłabić mięśni przełyku itp., ale oczywiście wszystko odbywa się w konsultacji z lekarzem prowadzącym.

 

  1. Czy czujesz smak jedzenia nie jedząc buzią?

 

Nie. Jedyny moment kiedy w minimalnym stopniu przebija się smak preparatów odżywczych to wtedy, kiedy się odbija po jedzeniu. Warto wyjaśnić, że kubki smakowe mamy w jamie ustnej i to tam odczuwamy smak, więc jeżeli pokarm jest podawany bezpośrednio do żołądka/jelita, to nie czujemy jego smaku. W przypadku zmiany preparatów żywieniowych również nie odczuwam żadnej różnicy smakowej.

 

  1. Co decyduje o tym, że dany preparat jest przez Ciebie lepiej tolerowany?

 

U mnie najważniejsza jest ilość błonnika w diecie przemysłowej (wyjaśnienie: dieta przemysłowa to określenie używane zamiennie z żywieniem medycznym, czy preparatami odżywczymi). Jeżeli jest go zbyt mało to miewam częste problemy z zaparciami. Na szczęście obecnie na rynku jest wiele rodzajów preparatów i nie powinno być problemu z dopasowaniem odpowiednich. 

 

  1. Czy czujesz temperaturę pokarmu?

 

Tak, i to zdecydowanie bardziej niż jedząc buzią. Staram się zawsze, aby preparaty odżywcze były w temperaturze pokojowej. Żywienie medyczne podawane jest bezpośrednio do żołądka lub jelita, więc ma krótszą drogę i nie przechodzi przez przełyk, przez co temperatura nie ma możliwości, żeby „po drodze” się zmienić. Warto dodać też, że układ pokarmowy najlepiej toleruje preparaty odżywcze w temperaturze pokojowej, dlatego właśnie takie najlepiej jest zawsze podawać.  

 

  1. Czy zabiegi higieniczne wokół gastrostomii są bolesne?

 

W momencie kiedy okolica gastrostomii jest wygojona i nic się nie dzieje to absolutnie nie. Podczas na przykład stanu zapalnego normalnym zjawiskiem jest szczypanie w trakcie zabiegów pielęgnacyjnych. 

Każdy ośrodek, który świadczy opiekę żywieniową w warunkach domowych, powinien zapewnić stosowne szkolenie dotyczące właściwej obsługi nad dostępem dojelitowym i zaleceń pielęgnacyjnych.

W tej kwestii można również skorzystać z materiałów przygotowanych przez ekspertów zawartych w załączonym poniżej poradniku https://nutriciawdomu.pl/wp-content/uploads/2018/06/poradnik-nutricia-home-20170630-PREV-2.pdf

 

  1. Jakie są wady i zalety gastrostomii nisko i wysokoprofilowej?

 

Gastrostomia niskoprofilowa jest zdecydowanie dobrym wyborem dla osób aktywnych oraz dzieci, ponieważ po odłączeniu drenu nie ma praktycznie ryzyka wyrwania jej. Wadą mogą być baloniki, które potrafią czasem pękać, przez co gastrostomia wypada i jest konieczność założenia nowej. Gastrostomia wysokoprofilowa jest natomiast bardziej trwała, rzadziej się ją wymienia, ale ma na stałe wbudowany dren, przez co może być mniej wygodna w życiu codziennym. To dobra opcja dla osób leżących. Ja preferuję gastrostomię niskoprofilową.


Gastrostomia wysokoprofilowa

Gastrostomia niskoprofilowa

 

  1. Czy odczuwasz ból podczas leżenia na brzuchu lub podczas rehabilitacji?

 

Odkąd mam gastrostomię niskoprofilową to nie. Wcześniej rzeczywiście unikałem tej pozycji, ponieważ rurka naturalnie „zawijała” się pod brzuchem. Jeśli mamy taką możliwość, decyzję o wyborze rodzaju gastrostomii warto przedyskutować z lekarzem, który będzie zakładał ten dostęp, by wybrać najlepsze dla nas rozwiązanie.

 

  1. Czy prędkość podawania jedzenia ma jakieś znaczenie?

 

Dla mnie osobiście nie, ale znam osoby, które miały na przykład mdłości lub biegunki po zbyt szybkim podaniu diety. W takich sytuacjach trzeba oczywiście poinformować lekarza prowadzącego. Dlaczego tempo podaży może mieć znaczenie, można wytłumaczyć w prosty sposób. Zwykłego obiadu też nie zjemy w 30 sekund – po pierwsze jest to prawie niewykonalne, a po drugie nasz żołądek źle by zareagował na wrzucenie na raz ziemniaków, kawałka mięsa i warzyw. To po prostu naturalne, że organizm źle reaguje na tego typu sytuacje. Niekiedy organizm się przyzwyczaja, tak jak w moim przypadku na tyle, że prędkość już nie ma znaczenia, ale przy rozpoczynaniu zwykle jest to bardzo ważne.

 

  1. Czy przez gastrostomię można podawać leki?

 

Większość tak. Ważne jest aby w przypadku nowych leków, a szczególnie tabletek każdorazowo zapytać lekarza, czy można je podawać i rozbijać w moździerzu, tak żeby nie zapchać drenu. Ze względu na znaczenie tego problemu i stosunkowo niewielką wiedzę w tym zakresie, temat ten będzie rozbudowany w jednym z kolejnych artykułów.

 

  1. Czy wymiana gastrostomii jest bolesna?

 

Wymiana gastronomii „balonikowej” jest praktycznie bezbolesna i można ją przeprowadzić nawet w domu (średnio co 3-6 miesięcy). W przypadku gastrostomii z tzw. parasolką wymiana jest bardziej inwazyjna i dosyć bolesna, ale zazwyczaj przeprowadza się ją w znieczuleniu (średnio raz na rok). 

 

  1. Czy lepiej jest podawać żywność medyczną, czy jedzenie domowe np. zupy?

 

Ja preferuję preparaty żywienia medycznego, ponieważ nie trzeba ich przygotowywać i są one dobrze zbilansowane. Wiem, że szczególnie wśród rodziców panuje przekonanie, że jedzenie domowe jest lepsze. Nie jest to jednak prawda, ponieważ nie jesteśmy w stanie przygotować sami posiłku, który będzie miał tak kompletny i dostosowany do naszych potrzeb skład, jak w przypadku diety przemysłowej. Dodatkowo zmiksowane jedzenie może być przyczyną zatykania dostępu i zakażeń.

 

  1. Jakie są najczęstsze dolegliwości związane z posiadaniem gastrostomii?

 

Wiele zależy również od sposobu higieny wokół dostępu. Im lepiej sobie z tym radzimy, tym mniejsze ryzyko powikłań. W przypadku właściwej pielęgnacji dostępu i braku dodatkowych czynników ryzyka powikłań, dolegliwości występują stosunkowo rzadko. Najczęstsze dolegliwości związane z gastrostomią dotyczą okolic skóry. Są to nadżerki oraz ziarniny, spowodowane bardzo często niewielkim wydostawaniem się treści pokarmowej na zewnątrz. Dosyć często możemy się też spotkać z infekcjami grzybiczymi, które występują zazwyczaj na skutek wilgoci wokół gastronomii. Aby zmniejszyć ilość takich dolegliwości trzeba pamiętać o częstej wymianie opatrunku i w razie potrzeby zastosować puder wysuszający, np. Stomahesive (oczywiście po konsultacji z lekarzem). 

 

  1. Czym najlepiej myć okolice gastrostomii?

 

W przypadku kiedy nic się nie dzieje w okolicy gastronomii, najlepiej jest używać do higieny samej wody z mydłem. Ważne żeby nie używać bez potrzeby środków odkażających, bo nie wpływają one dobrze na skórę.

 

  1. Czy z gastrostomią można wchodzić do wody?

 

Jeżeli okolica gastronomii jest już wygojona, to nie ma ku temu przeciwwskazań. Ważne aby przed kąpielą w morzu, albo na basenie zabezpieczyć gastronomię przed bakteriami, najlepiej specjalnym, wodoodpornym opatrunkiem.

 

  1. Jaki jest najlepszy sposób podawania żywienia przez gastrostomię?

 

To zależy. Ja osobiście preferuję grawitacyjny, ponieważ jest dosyć szybki, a przez to może być wygodny dla osoby podającej preparaty. Jednocześnie w przypadku osób, które wymagają dłuższego czasu na podanie żywienia, warto rozważyć podaż przez pompę dojelitową. Najlepiej jednak przetestować kilka sposobów, które opisane są na https://nutriciawdomu.pl/poprawa-jakosci-zycia/ i wybrać sposób odpowiedni dla siebie. 

 

 

MAPA UŻYTKOWNIKÓW

Szukaj według

KALENDARIUM WYDARZEŃ

Więcej

północ-południe na żywieniu w sieci

Realizatorzy projektu

Apetyt Na Życie żyć z POMPĄ

Partner projektu

Dzieci Żywione Inaczej

Projekt współfinansowany ze środków

Pożytek